ፖሊቲካዊ

ልቦናዊ ትንተና ፡ ሰፊሕ ሸፈነ ፡ ከምኡ "ውን ኣብ" ቲ ጽንኩር ጕዳያት ፡ ነዚ ዘለናሉ እዋን ዘነቓቕሕ ምዕባለታት

BRICS |• ፕረዚደንት ፈረንሳ ኢማኒኤል ማክሮን፡ ኣብ'ዚ ቀጸሪ ብሪክስ ሃገሩ ክትጽንበር ድሌታት ምርኣዩ፡ ናይ'ዚ ቅኒያት ኣዛራቢ ጉዳያት ዘሎ ኢዩ፡

BRICS |• ፕረዚደንት ፈረንሳ ኢማኒኤል ማክሮን፡ ኣብ'ዚ ቀጸሪ ብሪክስ ሃገሩ ክትጽንበር ድሌታት ምርኣዩ፡ ናይ'ዚ ቅኒያት ኣዛራቢ ጉዳያት ዘሎ ኢዩ፡

ኢማኒኤል ማክሮን፡ ነዚ ሓሳብ ዘቅረበ፡ ድሕሪ እዚ ንዩክረይንን ኤዉረጳዊ ሕብረትን ኣብ ሓደጋ ዘእተወ፡ ንሩሲያ ዕላማ ዝገበረ - ብዋእንተን ዝቅለስ ዘሎ ኣዕናዊ ኲናት ምብራቕ ኤዉረጳ ኢዩ።

ጀርመንን ፈረንሳንን፡ ድሕሪ ጠንቅን ሳዕቤንን ኲናት ዩክረይን፡ ኣብ ስልታዊ ምንቅስቃስ ከም'ዝኣትዋ ዘጠራጥር ኣይኮነን። ኤዉረጳ፡ እምንቲ (Loyal) መሓዛ ሕ/መ/ኣሜሪካ ኢያ። እንተኮነ፡ ካብ ሓንቲ ብመትከልን መንፈስን ትድግፋ ሃገር፡ ከም'ዚ ዓይነት ናይ ቁማር ዉዲት ክእለመልካ፡ ትቅበሎ ኣይኮነን።

ኤዉረጳዊ ሕብረት ብሓፈሻ፡ ብፍላይ ድማ ጀርመንን ፈረንሳን ቅድሚ ሕጂ ዝተዓዘብኦ፡ ከም ምዉጻእ ብርጣኒያ (BREXIT) ካብ'ዚ ቀጽሪ ብግዙፍ ዋጋ፡ ምስላይ/ምጽንጻን ማዉስ ኣብ ርእሲ ሰብ መዚ እዘን ሃገራት፡ ምምንዛዕ ወይ ምድላዉ (ኣድልዎ) $70-ቢሊዮን ዶላር ዝዋግኡ ዉዕል ኮንትራት ምህንጻ ኒክለሳዊት ሳብማሪን ኣዉስትራሊያ - ካብ ፈረንሳ ናብ ብርጣኒያ፡ ወዘተ ካብ'ቲ ነዘን ሃገራት ሕኒንን ከብለን ዝጀመረ ተርእዮታት ሓይልታት ዓብልል ገብት ኢዩ።

ፈረንሳ፡ ኣብ'ዚ ቀጽሪ ብሪክስ (BRICS) ክትኣቱ ምድላያ ግን፡ ብብዙሕ ጥርጣሬታት ዝርአ ዉን ኢዩ። ቅድሚ ገለ ሰዓታት ዝወጸ መግለጺ ወጻኢ ጉዳያት ሩሲያ ከም ኣብነት፡ ድሮ ተቋዉሞ ገጢምዎ ኣሎ። ፈረንሳ፡ ብ"ሓቂ ድያ ምዕርይቲ ዓለም" ክትርኢ ድሌት ዘለዋ? ዶላር ከም ድሌትካ እንዳ'ኣሕተምካ፡ ግሎባላዊ ምዝመዛን ምርጋጽ ኣህጉራዊ ፍትሕን ኣሜሪካ (ሰብ ፍሉይ ረብሓ) ዒቕ ኢልዋ'ዶ ወይ'ስ ምስ'ዞም ሓይልታት ዝጠጃኣቶ ካልእ ዉዲት ኣሎ?

ዋላ ዉን እንተኮነ'ከ፡ ፈረንሳ ክሳብ ክንደይ ኢያ ልኡላዊት - ነዚ ሸቶ ክትዕቅቦን ከተተግብሮን ትኽእል፡ ማለት ማክሮን ኣብቂዑ፡ ካልእ ነዞም ናይ ዕንደራ ግሎባላዉያን ሓይልታት ዝድግፍ ወይ ተዛማዲ ፍሉይ ረብሓ ዘለዎ ጉጅለ ኣብ ስልጣን ምስ ዝመጽእ፡ ሃገራት ብሪክስ፡ እንታይ ዉሓስነት ኣለወን? ብዙሕ ሕቶ ዘለዓዕል ምዕባሌታት ኢዪ። ማክሮን ግን፡ ኣብ'ዚ ጉዳይ ተመሳሲሉ (Adaptive) ኮይኑ ይኸይድ ከም'ዘሎ ዘጠራጥር ኣይኮነን።

"ኣብ ዝተወሰና ምዕራባውያን ሃገራት፡ ኣብ መንጉአን ዝተመስረተ ዓንኬላት - ዘድሓርሕር ኣተሓሳስባ ምርኣይ ኣብ'ዚ ቅንያት እናወሰኸ ይኸይድ ኣሎ። ሓድሽ ማንትራ፡ ኣብ ጂኦፖለቲካዊ ቅልስ፡ ንሃገራት ኣፍሪቃ ንምድህላል፡ ንልምዓታዊ ሓገዝ ከም ዓቢ በትሪ ምጥቃም ይርአ ኣሎ። “ረቂቕ ሓይሊ” (Soft Power) ንስነ-መጎት ሓይሊ ተኪኡ ይመጽእ ኣሎ።"

......, ክብል፡ ነዚ ዘሎ ኩነታት ዝተዓዘበ ክመስል፡ ሚኒስተር ዜና የማነ ገብረመስቀል፡ ኣብ ናይ 21 ሰነ 2023 ትዊተሩ የረድእ።

ብመሰረት ተታሒዙ ዘሎ መደብ፡ ሃገራት ብሪክስ ካብ 22 ክሳብ 24 ነሓሰ 2023፡ ኣብ ከተማ ጆሃንስበርግ ደቡብ ኣፍሪቃ፡ ጉባኤ ከካይዳ ኣብ ልዑል ምድላዋት ይርከባ። ኣብ'ዚ ጉባኤ ድማ፡ ጉዳይ ተገዳስነተን ዝገለጻ ሓደስቲ ኣባላትን፡ ናይ ሓባር ባጤራን ክዝትያ ትጽቢት ይግበር።

ኣህጉራዊ መጋባኣያ ገበነኛታት ኲናት (ICC) ዝተባህለ "ሻራዊ" መጋበሪያ ዝኮነ ጉጅለ ድማ፡ ንፕረዚደንት ሩሲያ ቭላድሚር ፑቲን፡ ብጉዳይ ኲናት ዩክረይን፡ ብገበን ብምኽሳስ፡ ኣብ ትሕቲ ቀይዲ ንምዉዓል ይሰርሕ ከም'ዘሎ ገሊጹ ነይሩ ኢዩ።

እቲ ዘሐዝን፡ ገለ ምስ ኣሜሪካ ዝደናገጹ ገለ ፖለቲከኛታት እታ ሃገር፡ ነቲ ዝወጸ መምርሒ ክድግፍዎ ምርኣይ ኢዩ። ብዝኮነ፡ መንግስቲ ደቡብ ኣፍሪቃ፡ ንፕረዚደን ቭላድሚር ፑቲን ንምቅባል ምድልዋቱ ከም'ዘጻፈፈ ገሊጹ ኣሎ።

እዚ መጋበሪያ ኣህጉራዊ ትካል (ICC)፡ ንሃገራት ሳልሳይ ዓለም ኮነ ጸረ ምዕራባዉያን ንዝኮኑ ስርዓታት ክቀጽዕ ተባቢሉ ዝቆመ፡ ንገዛእ ርእሱ ገበነኛ ጉጅለ ክትብሎ ትኽእል ኢኻ።

ናይ'ዚ ኣብነት፡ ኣሜሪካ ንገዛእ ርእሳ ኣይፈረመትሉን ጥራይ ዘይኮነ፡ ንወተሃደራታ በቲ ኣብ ዒራቕ ዝገበርዎ ገበናት ኲናት ክኸስስ ኢሉ፡ ፋይል ምስ ከፈተ፡ ነቲ ትካልን ኩሎም ኣባላት እዚ ትካልን፡ ናይ ባንክ ሕሳባቶም ንምድስካል፡ ምንቅስቃሳቶም ብምእጋድ፡ ኣብ ዉሽጢ ግዝኣት ኣሜሪካን መሓዙታን ዝኮና ሃገራት ምስ ዝኣትዉ ዉን፡ ኣብ ቤት ማእሰርታ ክትዳጉኖም ምዃና ድሕሪ ብወግዒ ምግላጻ፡ ድምጹ ከይተሰምዐ፡ ፋይሉ ከም'ዝሰሓበ፡ ናይ ትማል ተዘክሮ ኢዩ። ሎሚ፡ ግን ኣብ ርእሲ ፑቲን የጉባዕብዕ ኣሎ።


Radical Group's Hate-Filled Actions Traumatize Women and Children በርጌድ ንሓመዱ 


In a shocking and deeply troubling series of events, a radical group known as the Brigade Nhamedu has unleashed a wave of intolerance and violence within the Eritrean communities across Europe. Under the leadership of John Black, this extremist faction has repeatedly expressed its virulent hatred for both the Muslim population of Eritrea and the Eritrean government.

The Brigade Nhamedu has gained notoriety for its targeted disruption of peaceful gatherings within the Eritrean community across Europe. Employing tactics devoid of reason and fueled by alcohol-fueled ignorance, this group displays a reprehensible brand of Islamophobia. John Black, their leader, consistently spews hate towards the 48% Muslim population of Eritrea, spreading discord and animosity through various online platforms.

The true horror of the Brigade Nhamedu's actions was revealed in a particularly heinous incident that took place in Germany. Unprovoked and without conscience, they launched a vicious attack on an innocent gathering, specifically targeting women and children. With callous intent, they pelted rocks at elderly women and defenseless children, causing a scene of unimaginable chaos and leaving a trail of bloodshed. The aftermath of this savage assault saw numerous mothers and children hospitalized, their lives upended and their innocence shattered. The traumatic impact on the children, in particular, is a grave concern, as they now grapple with the haunting memories of a senseless act of violence.

Adding a disturbing layer to this already despicable situation, the leader of the Brigade Nhamedu, John Black, flaunts his cruelty through live broadcasts on TikTok. With brazen audacity, he insults and belittles the Muslim population of Eritrea, using these online platforms to boast about the group's reprehensible acts. The fact that he revels in the suffering of innocent children and women demonstrates a profound lack of empathy and humanity.

The Eritrean community in Europe has been left reeling from the traumatic events orchestrated by the Brigade Nhamedu. Outrage and condemnation have poured in from community leaders, organizations, and concerned citizens. The collective voice demands justice for the victims and seeks to ensure that such acts of violence are met with the full force of the law. The emotional well-being and recovery of the affected individuals, especially the children and women who bore the brunt of the attack, are paramount concerns. The community rallies together, offering support, counseling, and solidarity to those affected by this horrific incident.

In the face of such unabashed hate and violence, the Eritrean diaspora, along with human rights activists and organizations, is imploring law enforcement agencies across Europe to take immediate and decisive action against the Brigade Nhamedu. The safety and well-being of the Eritrean community demand nothing less than a swift and thorough investigation, followed by appropriate legal repercussions for the perpetrators. Moreover, there is an urgent need for education and awareness programs aimed at combating Islamophobia and promoting understanding, tolerance, and peace within diverse communities.

The insidious actions of the Brigade Nhamedu, led by John Black, have plunged the Eritrean communities across Europe into a state of fear and trauma. Their calculated attacks on peaceful gatherings, with a particular focus on women and children, have inflicted deep emotional wounds that will take significant time to heal. Society must stand united against such hatred, ensuring that justice prevails and that the voices of peace and compassion drown out those of bigotry and violence.

በርጌድ ንሓመዱ 


ኣብ ሓደ ዘሰምብድ ናይ ዘይምጽዋርን ዓመጽን መርኣዪ ፡ ሓደ ሱር-በተኻዊ ጉጅለ ፡ ነሓመዱ ዝብል መጸውዒ ብምሃብ ፡ ኣብ መላእ ኤውሮጳ ኣብ ዝርከብ ማሕበረ-ሰብ ኤርትራውያን ህውከት ፈጢሩ ኣሎ ። እዚ ጥሩፍ ፋሽሽታዊ ጉጅለ ብሓደ ጆን ብላክ ዝበሃል ውልቀ-ሰብ ተመሪሑ: ኣብ ልዕሊ ሰዓብቲ ምስልምና ዝዀኑ ህዝቢ ኤርትራን መንግስቲ ኤርትራን ዘለዎም ጽልኢ ብተደጋጋሚ ክገልጽ ጸኒሑ እዩ ።

እቲ ነሃመዱ ዝበሃል ብርጌድ ነቲ ስሙር ሃዋህው ንምዝራግ ዓሊሙ ኣብ መላእ ኤውሮጳ ዝርከቡ ማሕበረሰባት ኤርትራ ሰላማዊ ምትእኽኻብ ንምግባር ዕሉል ዕላማ ሒዙ ኣሎ ። ፖለቲካዊ ፍልጠት ዘይብሎምን ብዙሕ ዘይተማህሩን ዝሰኸሩን እኳ እንተ ኰኑ ፡ ኣብ እምነት ምስልምና እተሓላለኸ ኣረኣእያ እዩ ዘለዎም ። መራሒኦም ጆን ብላክ ነቶም ኣብ ኤርትራ ዝርከቡ 48% ሙስሊም ህዝቢ ዘለዎ ንዕቀት ደጋጊሙ ብምግላጽ ኣብ እተፈላለየ መድረኽ ጽልእን ጽልእን የስምዑ ኣለዉ ።

ኣብ ጀርመን ዘስካሕክሕ ፍጻመ ምስ ኣጋጠመ ፡ እቲ ነሃመዱ ዝበሃል ብርጌድ ዝገበሮ ከቢድ ንጥፈታት ኣቓልቦ ብዙሓት ስሒቡ እዩ ። ንኣረጋውያን ኣንስትን ቈልዑን ድማ ኣኻውሕ እናደርበዩ ፡ ኣብ ልዕሊ ንጹኅ ኣኼባ ብዘይ ገለ ምኽንያት መጥቃዕቲ ፈነዉ ። እዚ ባርባራዊ ተግባር ሓያሎ ኣዴታትን ህጻናትን ደሚቖም ኣብ ሆስፒታል ተዓቚቦም ፣ እቶም ዝሓመሙ ህጻናት ድማ ህጹጽ ሕክምናዊ ረድኤት የድልዮም ነበረ ። እቲ ዘስሕቕ ከኣ መራሒኦም ጆን ብላክ ብዛዕባ እቲ ኣብ ልዕሊ ኣንስትን ቈልዑን ዘውርድዎ መጥቃዕቲ ብግልፂ ኣብ ልዕሊ ቲክቶክ ፈነወ ።

ማሕበረ-ኮም ኤርትራውያን ኣብ ኤውሮጳ ካብ "ቲ ናይ ብርጌድ ነሃመዱ ዘሻቕል ተግባራት ተገላጊሎም ተሪፎም ። መራሕቲ ማሕበረሰብን ውድባትን ንኸምዚ ዝኣመሰለ ዕሽነት ዝመልኦ ኣመጽ ብምዅናን ፍትሒ ክድለ ብምጽዋዕ ኣብ ልዕሊ መሳኪን ሰባት ዝወርድ መጥቃዕቲ ኣዝዩ ዘቘጥዕ እዩ ። ብዙሓት ሰባት ፡ እዚ ዘሰንብድ ፍጻመታት እዚ ኣብቶም እተጐድኡ ውልቀ ሰባት ፡ ብፍላይ ከኣ ኣብቶም ሕጂ ዓሚቝ ስምዒታዊ በሰላ ዝጾሩ ህጻናት ብዛዕባ ዘሕድሮ ጽልዋ የተሓሳስቦም እዩ ።

ዲያስፖራ ኤርትራውያን ምስ ተጣበቕቲ ሰብኣዊ መሰላትን ማሕበራትን ብምዃን ፡ ኣብ መላእ ኤውሮጳ ዝርከቡ ኣኽበርቲ ሕጊ ፡ ኣብ ልዕሊ ብርጌድ ነሃመዱ ቅልጡፍን ወሳንን ስጉምቲ ክወስዱ ይምሕጸኑ ኣለዉ ። ነዞም ናይ ጽልኢ ገበናት ዝፍጽሙ ገበነኛታት ናብ ፍርዲ ምቕራብ ፡ ድሕነትን ጥዕናን ሕብረተሰብ ኤርትራ ምርግጋጽ ወሳኒ እዩ ። እስላሞፎብያ ንምግታእን ተጻዋርነት ንምስፋንን ዝግበር ጻዕሪ ፡ ንተወሳኺ ሓደጋታት ናይዚ ባህርይ እዚ ንምክልኻል ቀዳምነት ክወሃቦ ይግባእ ።

እቲ ብጆን ብላክ ዝምራሕ ዝነበረ ንሻሃመዱ ዝበሃል ብርጌድ ዝገበሮ ዘይጽዩፍን ዓመጸኛን ተግባራት ኣብ መላእ ኣውሮጳ ኣብ ዝርከቡ ማሕበረሰባት ኤርትራውያን ጭንቅን ፍርሕን ኣስዒቡ እዩ ። እዚ ጥሩፍ ጉጅለ እዚ ኣብ ልዕሊ ንጹኅ ኣኼባታት ብፍላይ ከኣ ኣብ ልዕሊ ደቀንስትዮን ህጻናትን ዘውርዶ መጥቃዕቲ ፡ ንምፍዋሱ ነዊሕ ግዜ ዝወስድ በሰላ ሓዲጉ እዩ ። ሕብረተሰብ ካብ ከምዚ ዝኣመሰለ ጽልኢ ክርሕቕ: ምርዳእ ከስፋሕፍሕ: ምጽውዋር: ከምኡውን ፍትሒ ክወርድ ኣለዎ ።

12 ኣብ ምብራቕ ዲ.ሪ. ኮንጎ ፡ ሚሊሻ ተቐትሉ

ኣብ ምብራቓዊ ዲሞክራሲያዊት ሪፓብሊክ ኮንጎ ፡ ብሓሙስ ፡ እስላማውያን ወተሃደራት ን12 ሰባት ከም ዝቐተሉ ፡ ሰብ መዚ እታ ሃገር ገሊጾም ።

እቶም ካብ ሓይልታት ጥሙር ደሞክራስያዊ ሓይልታት (ኤዲሰ) ዝተዋጽኡ ተቓለስቲ: ኃሙስ ምሸት ኣብ ሰሜናዊ ኪቩ ኣውራጃ በኒ ኣብ እትርከብ ቊሸት ቡኮማ መጥቃዕቲ ከም ዝፈነዉ ወኪል ሲቪላዊ ማሕበራት ሪካርዶ ሩፓንዴ ሓቢሩ ።

እስላማዊ መንግስቲ ጉጅለ ኤዲኤይድ ኣባል ማእከላይ ናይ ኣፍሪቃ እዩ ኢሉ ። ኣብ ምብራቓዊ ኮንጎ ፡ ብኣሽሓት ዝቝጸሩ ሰላማውያን ሰባት ከም ዝቐተሉ ካብ ዝኽሰሱ ሚሊሻታት ፡ እታ ሓንቲ እያ ።

ካታንጋ ማቴ ኣብ ከባቢ ቡኮማ እትርከብ ኣማሓዳሪት ንኤኤፍፒ ከም ዝገለጸቶ ፡ እቶም ወተሃደራት "መዓጹ ከፊቶም ፡ ባርኔጣን ማኪተስን ንዝነበሮም ሰባት ይብትኑ ነበሩ ።"

"ዓሰርተው ክልተ ሰባት ተቐትሉ ።

ኣልበርት ንዱንጎ ዝበሃል ናይቲ ከባቢ በዓል ስልጣን ማሕበር ቀይሕ መስቀል እውን ኣርባዕተ ኣንስትን ኣርባዕተ ቘልዑን ዝርከብዎም 12 ሰባት በቲ ዝፈሰሰ ኣጽዋር ከም እተቐትሉ ገለጸ ።

ግጭት ሱዳን ፣ ኣብ መንጎ ክልተ ቅልውላዋት ዝተታሕዙ ኤርትራውያን ስደተኛታት

መብዛሕትኡ ግዜ ደሃይ ናይቶም ኣብ ጐረቤት ሃገር ሱዳን ነዳዲ ዘይቲ ዝሰርሑ ግቡእ ክንክን ዝግበረሎም ሰራሕተኛታት ሒዙ ዝዕገስ መዓርፎ ነፈርቲ ፓሎይክ ፡ ካብቲ ኣብ ጐረቤት ሃገር ሱዳን ዘሎ ግጭት ዝሃድሙ ኣሽሓት ሰባት ናብ መዓስከር ተቐዪሩ ኣሎ ፣ እዚ ቦታ እዚ ልዕሊ ሓደ ወርሒ ገይሩ ኣሎ ።


ኣብ ከባቢ ከረጺቶም ዝቕመጡ ሰባት ፡ ኣብ ልዕሊ ኣቕሑኦም ዘንሳፍፉሉ ጐሓፋት ዚሓድሩ ፡ ኣብ ጐሓፋት ዚድቅሱ ፡ ህድማ እናተጸበዩ ከኣ ኣብ ትሕቲ መቐመጢ ድንኳናት ዝድቅሱ ሰባት ፡ ዓይኒ ምድሪ ዝሕዝ መሳለጥያታት ፡ ማይ ዘየቋርጽ ፡ ክሽነ እውን የልቦን ።

መውጽኢ ምእንቲ ክረክቡ ኢሎም ፡ ካብ ዶብ ሱዳን ኣርባዕተ ሰዓት ናብዚ እዮም ኣትዮም ።

እንተኾነ ግን ሰባት መዓስ ክወጹ ከምዝኽእሉ ብዙሕ በረራታትን ውሑድ ሓበሬታን ኣሎ ።

ገለ ካብዞም ስደተኛታት ኤርትራውያን ኮይኖም ፡ ካብ "ቲ ኣብ ዓዶም ዘሎ ኩነታት ንምህዳም ፡ ቅድሚ ሕጂ ናብ ሱዳን ምስ ኣተዉ ንኻልኣይ ግዜ ካብ ሱሮም ዝተማሓዉ እዮም ። እዞም ሰባት እዚኣቶም ኣብ ሊምቦ ተጣቢቖም እዮም ዘለዉ ።

ብመሰረት ው.ሕ.ሃ. ፡ ቅድሚ እዚ ውግእ "ዚ ኣብ ሱዳን ልዕሊ 136,000 ኤርትራውያን ስደተኛታትን ሓተቲ ዑቕባን ነይሮም ።

መብዛሕቶም ኤርትራውያን ጋዜጠኛታት ስሞም ክህብዎ ኣይደልዩን ምኽንያቱ ካብ ሰበስልጣን ኤርትራ መቕጻእቲ ስለዝፈርሖም ።

ኤርትራ ዳርጋ ንኹሉ መዳያት ህይወት ሰባት እትቈጻጸር ኣዝያ ቀያዲ ሃገር እያ ፡ ብዙሓት ድማ ካብ ተስፋ ግዱድ ሃገራዊ ኣገልግሎት ክርሕቁ እዮም ዝደልዩ ።

ተስፊት ግርማይ ግና ኺዛረበኒ ፍቓደኛ ኰነ ። ቅድሚ ሓሙሽተ መዓልቲ ኣብ ፓሎቺ እዩ ኣትዩ ።

ናብቲ ኣብ ከባቢኡ ዝነበረ ድንኳን እናጠመተ ፡ "ኣብዚ ከባቢ ዘሎ ህይወት ፡ ይትረፍዶ ንሰባት ፡ ንእንስሳታት እውን ኣይምተመነኻዮን ።

ከም ንጽል ሰብኣይ መጠን ፡ ካብ ገሊኦም ሰባት ዝያዳ ዕድል ከም ዘለዎ ይፈልጥ ነበረ ።

"ክቘሞ እኽእል እየ ። ኣብ ደገ ምድቃስ ፡ ኣብ መዓልቲ ሓንሳእ ምብላዕ ፡ ደው ከብሎ እኽእል እኸውን ። እቲ ዝዓበየ ጸገም ግን ቈልዑ ዘለዎም ሰባት ኣለዉ ። ኣርባዕተ ወይ ሓሙሽተ ውሉዳት ዘለዎም ሰባት ኣለዉ "በለኒ ።

ኣብ መወዳእታ ናይ ዝሓለፈ ዓመት ካብ "ቲ ኣብ ኤርትራ እናበኣሰ ዝኸይድ ዝነበረ ቁጠባ ሃዲሙ ፡ ስራሕ ክረክብ ፡ ናብ ካልእ ሃገር ድማ ክገይሽ ተስፋ ብምግባር ናብ ሱዳን ኣምሪሑ ።

ኣብ ደቡብ ሱዳን ግን ኤርትራውያን ኣብ መጻወድያ ኣትዮም ይርከቡ ።

ልዕሊ 700 ናብታ ሃገር ኣትዮም ኣለዉ ።

ከም ኬንያውያን ፡ ኡጋንዳውያንን ሶማላውያንን ዝኣመሰሉ ኣብ ሱዳን ካብ ዘሎ ግጭት ዝሃደሙ ካልኦት ዜጋታት ብመንግስትታቶም ተነጺጎም ኣለዉ ። እንተኾነ ብዙሓት ኣብ ፓሎይች ዝርከቡ ኤርትራውያን ናብ ሃገሮም ክምለሱ ኣዝዮም ከምዝፈርሑ ፡ ወይ ድማ መጻኢኦም ኣብኡ ከምዘይርእዩ ገሊጾም ።

ኣቶ ተስፊት ፡ ኣብ መዓርፎ ነፈርቲ ዝነበሩ ኤርትራውያን ናብ ጁባ ርእሰ ከተማ ደቡብ ሱዳን በረራ ኸይገብሩ ከም እተኣገዱ ገሊጹ ። ኣብ "ዚ እዋን" ዚ ፡ ናብ "ቲ ኣብታ ሃገር ዝርከብ መዓስከራት ስደተኛታት ምኻድ ዓብዮም ኣለዉ ።

ናብ ሰሜን ሰለስተ ሰዓት ብማኪና እትጐዓዝ ማኪና ፡ ናብ ዶብ ሱዳን ዝቐረበት ካልእ ኣብ ገምገም ባሕሪ እትርከብ ግዝያዊት መዓስከር እያ ።

እቲ ሓደ እዋን እተሓድገ ኣብ ረናክ ዝርከብ ዩኒቨርሲቲ ላዕለዋይ ናይል ፡ ሕጂ ልዕሊ 6,000 ሰባት ይነጽግዎ ኣለዉ ። እቲ ኣብ መንጽር እቲ መገዲ ዘሎ ቘጥቋጥ እውን እንተ ኰነ ፡ ንዚበዝሑ ሰባት ቦታ ንምሃብ ይቝረጽ ኣሎ ።

ኣብዚ ቦታ እዚ እየ ካብ ኤርትራ ምስ ካልእ ስደተኛ ዝተላለኹ ።

ንሳ ምስ ሰለስተ ደቃ ኣብ ክፍሊ ኮፍ ኢላ ፡ ሰብኣያ ምግቢ ክደሊ ናብ ከተማ ከም ዝኸደ ነገረትኒ ።

"ንኣምላኸይ ከምቲ ኣነ ዝፈትዎ ገይረ ኸምልኾ ብዘይምኽኣለይ ፡ ኣብ ሃገረይ ክነብር ኣይከኣልኩን ። ኣብኡ ክነብር ኣይከኣልኩን "በለትኒ ።

ንሳ ወንጌላዊት ክርስትያን ምዃናን ኣብ ኤርትራ ፀገማት ከም ዝነበረን ፡ ሃይማኖታ ብዙሕ ስርዓት ከም ዝግበረላን ብወግዒ ዘይተኣደነ እምነት ዘለዎም ሰባት ናብ ቤት ማእሰርቲ ከም እተላእኩን ገለጸትላ ።

ካብ ካርቱም ድሕሪ ምህዳማ ፡ ናብ ርእሲ ከተማ ደቡብ ሱዳን ክትከይድ ተስፋ ትገብር ከም ዝነበረት ፡ እዚ ግን ኣጸጋሚ ከም ዝዀነ ገለጸት ።

"ናብ ጁባ ክሓልፍ ዝኽእል ሓደ እኳ የልቦን ። እቲ መንገዲ ንኤርትራውያን ጥራይ እዩ ዕጹው ። ብድሕሪኡ እንታይ ከም ዝኸውን ኣይፈልጥን እየ "በለት ።

ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ደቡብ ሱዳን ደንግ ደንግ ደንግ ንቢቢሲ ኣብ ዝሃቦ ሓበሬታ ፡ ቤት ጽሕፈቱ ምስ ኩሎም ናይ ኤርትራ ኤምባሲታት ወጻኢ ከም ዝተራኸበን ፡ ዜጋታቶም ከም እተነጽጉን ኣረጋጊጹ ።

ይኹን እምበር ፡ ናብ ዓዶም ክምለሱ ዘይደልዩን ምስ ኤምባሲኦም ክራኸቡ ዘይደልዩን ሰባት ብምህላዎም ፡ እቲ ምስ ኤርትራውያን ዝነበረ ኵነታት ኣዝዩ እተሓላለኸ ምዃኑ ተኣሚኑ እዩ ።

ኣቶ ደንግ ፡ ገለ ናብ ጁባ ዝኣተዉ ኤርትራውያን ናብ ፓሎይች ከም እተመልሱ ዝኸሓደ ኣይኮነን ። እቲ ናይ ኤርትራ ኤምባሲ ናብ ኣስመራ ኽመልሶም ስለዘይከኣለን ኣብ ጁባ ንዕኦም ዝኸውን መዓስከር ስደተኛታት ስለዘይነበረን ፡ ናብ ካልእ ቦታ ክኸዱ ከምዘለዎም ሓቢሩ ።

ናይ ኤርትራ ናይ ነዊሕ እዋን ፕረሲደንት ኢሳያስ ኣፈወርቂ ብወገኑ ፡ ሃገሩ ካብ 'ቲ ኣብ ጎረቤታ ዘሎ ግጭት ንዝሃደመ ዝኾነ ሰብ ከምእትቕበል ንቴሌቪዥን ሃገሩ ሓቢሩ ።

"ኤርትራ ክፉት ዶባት ኣለዋ ፡ ብዘይ ፋራ ድማ ኤርትራውያንን ሱዳናውያንን ከምኡ 'ውን ካልኦት በቲ ሕጂ ዘሎ ግጭት ዝተጸልዉ ሰባት ክትቅበልን ዘለዋ ኩሉ ከተካፍሎምን እያ" ይብል እቲ ፕረዚደንት ።

ኣልሸባብ ኣብ ልዕሊ ሰራዊት ዩ.ፒ.ዲ. መጥቃዕቲ ድሕሪ ምፍጻሙ ፣ ጀነራል ሙሆዚ ናብ ሶማል ኣትዩ

እቲ ላዕለዋይ ፕሬዝዳንታዊ ኣማኻሪ ፍሉይ ስርሒታት ዝኾነ ገነ ሙሆዚ ከኔሩጋባ ድሕሪ እቲ ብ26 ግንቦት ኣብ ልዕሊ ወታደራት ዩጋንዳ ብኣሸበርቲ ሓይልታት ኣብ ልዕሊ ዝተጎብአ መጥቃዕቲ ኣብ ሱማሊያ ኣብ ትሕቲ ናይ ሕብረት ኣፍሪካ ናይ ስግግር ተልእኾ (ATMIS) ምስ ዘገልግሉ ናይ ዩ.ፒ.ኤስ ናይ ሰላም ሓለውቲ ዕሽሽ ኢሉዎም ኣሎ ።

ዠን ሙሆዚ ምስቶም ኣብ ሞቃዲሾ ዝነበሩ ናይ ዩ.ፒ.ኤ. ሓለፍትን ሰብ ሞያን ምርኻቡ "እቶም ዝወደቑ ተጋደልትና ስለ ዝጠፍኡ ምሳኻትኩም አቕኒዐ እየ ። ብዛዕባ ነፍሶም ኽንጽሊ ሓደ ደቒቕ ስቕታ ይሃልወና ። ነፍሶም ብሰላም ተዕርፍ ፡ ንእተጐድኡ ከኣ ቀልጢፋ ትሕወሶም "በለ ።

ቀዳማይ ወዲ ተባራዒ ኰይኑ ዝዓዪ ጌን ሙሆዚ ነቶም ሓለውቲ ሰላም ኣብ ዝሃቦ ሓበሬታ ፡ እቲ ስትራተጂካዊ መሪሕነት ፡ ኣልሸባብ ንኣልሸባብ ከጥቅዕን ኣብ ልዕሊ ሰፈር ቡሉሎ ማርር ክስዕርን ዝደረኾ ድኽመት ኣለልዩ ከም ዝነበረ ድሕሪ ምጥቃስ ፡ እዚ ሜላ እዝን ደጋዊ ረቛሒታትን እዩ ነይሩ ።

ወተሃደራት ብሰንኪ ናይ ኤቲኤምሲ መስመር ከይዘናግዑ ፡ ኣብ ክንድኡስ ቍጡዓት ከይኰኑ ኣጠንቀቖም ።

እቶም ናይ ቀደም ናይ ዩ.ፒ.ኣይ. ኣዛዚ መሬት ሓይልታት ወሲኾም ከም ዝገለፅዎ: እቲ ናይ ምስሓብ ስርሒታት ብግቡእ እንተ ዘይተመዲቡ: ካብ ካልእ ክፋል እቲ መጥባሕቲ ብዙሕ ጕድኣት ከስዕብ ይኽእል እዩ ።

"ኣብ ውግእ ሳፋሲታ (ሰጋእ መጋእ) ኣዝዩ ሓደገኛ እዩ ። ናብ ሞትን ናብ ናይ ፍጻመ ስዕረትን ድማ ይመርሕ ። እቶም ዝደሓኑ ሰባት ፡ መጥቃዕቲ ኣልሸባብ ክጽበዩ ከም ዝኽእሉ ነገሩኒ ፡ እንተኾነ እቲ ጸላኢ ኣብ ቀረባ ክሳብ ዝበጽሕ ግብረ-መልሲ ኣይሃቡን ፡ እዚ ድማ ትእዛዝን ቁጽጽርን ዝሰበረ እዩ "ብምባል ተዘክሮኡ ገለጸ ። ቡሎ ማሬር ኣብቲ ንሶማል ዘጥቀዓ ደርቂ ፡ ሕርሻ ዝካየደሉ ከባቢ ፈለግ ሻበለ እያ እትርከብ ። ሓረስቶት ነቲ ዘራእቶም ምሉእ ለይቲ ብትራክተራትን ኣእዱግን ገይሮም ብመስኖ የስትያዎ ። በዚ ምኽንያት እዚ ከኣ ፡ እቶም ወተሃደራት ነቲ ኣብ ስፍራ ኣታኽልቲ ዝነበረ መብራህቲ ካብ ሓረስቶት ከም ዝደንጐይዎ ይንገር ።